Redaktor Naczelny
Tomasz Pyć
tompyc@tk.pl

Zastępca Red. Naczelnego
Krzysztof Lipko
kael@ki.onet.pl

Sekretarz Redakcji
Karol Sobolewski


Kodowanie ISO-8859-2
Polskie litery
ą Ą ć Ć ę Ę ó Ó ś Ś ź Ź ż Ż
obrazek tytułowy, telekomp.gif, 9,9 KB

Przegląd Medialny

Nr 2/99
Skład wykonano w dniu 30.01.1999 r.
Copyright by
Tomasz Pyć
Nr 2(18) rok wyd. II 31 stycznia 1999 http://www.gazeta.tk.pl
SPIS TREŚCI

Stąd można "skoczyć" do wybranego artykułu.


1.Od Redakcji

2.Krótkie wieści

3.Prosto z Internetu

4.Windows 95-menu
kontekstowe

5.Morskie Oko

6.Śnieg w zatoce Puckiej cz.3

7.Kuchnia-makrobiotyka

8.Tworzenie stron WWW

9.Program Unii Europejskiej

10.Zegar na Zamku cz.2

11.Pomoc Microsoft

12. Czy wiecie, że. . ?

13. W następnym wydaniu


Od Redakcji:

W tym wydaniu wprowadziłem kilka nowości, na przykład dział pt. "Krótkie wieści", a szczególnie godnym polecenia wydają się dwa artykuły: pierwszy o Morskim Oku, a drugi o makrobiotycznej kuchni. Inne artykuły też polecam i mam nadzieję, że spodobają się.
Zauważyłem, że zmieniają się Wasze adresy pocztowe. Nie mam możliwości poszukiwania Was w sieci. Jeśli po wysłaniu PM wraca do mnie "Mail Delivery Subsystem" z informacją "The following addresses had permanent fatal errors", to nie ponawiam wysyłki. /tp/
do góry

Krótkie wieści. . .
& Na spotkaniu Rady Medialnej przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji powstał projekt powołania Klubu Publicystów pisujących o problemach informatycznych i telekomunikacyjnych. Rada jest ciałem społecznym i takim samym będzie Klub.
& Polska OnLine umożliwia otrzymywanie do domu (codziennie) aktualnych wiadomości. Aby zapisać się na listę subskrybentów wyślij pusty list na adres: lista-wiadomosci-subscribe@pol.pl
& Zegar na Wieży Zygmuntowskiej Zamku Królewskiego w Warszawie nie ma w Internecie swojej storny WWW. Wraz z prof. Zdziaławem Mrugalskim z wydziału Mechatroniki Politechniki Warszawskiej i konstruktorem mechanizmu zegarowego - mgr inż. Markiem Górskim czynię starania, by powstała. Mamy już projekt takiej strony. Czytelnicy zostaną niezwłocznie poinformowani pod jakim adresem będzie można ją znaleźć.
& W miesięczniku PC WORLD KOMPUTER (nr 2/99) jest bardzo przydatny artykuł na temat Problemu 2000. Przytaczam fragment: "Kończy się czas na rozwiązanie problemów roku 2000 w Twoim pececie. Lepiej zajmij się nim już teraz. Cyk, cyk, cyk - to odgłos Twego peceta, odliczającego czas do końca wieku. Jeśli nie zajmiesz się sprawami roku 2000 w swym systemie, może być to odgłos bomby zegarowej". Autorzy solidnie opracowali ten temat i podali dużo cennych wskazówek, łącznie z opisem odp. oprogramowania i miejsc w sieci, gdzie można znaleźć dalsze informacje na ten temat.
& Trwają prace nad opracowaniem Raportu sumującego 2 Kongres Informatyki Polskiej. Przewiduje się, że prace nad tym wydawnictwem potrwają do marca 1999. Raport zostanie opublikowany w ilości kilkuset egzemplarzy. Adresatami są najwyższe władze i ważne urzędy RP.
& Telewizja Edukacyjna TVP zaprzestała produkcji i nadawania większości swoich programów cyklicznych. Przy ogromnej woli władz oświatowych przeprowadzenia reformy polskiego szkolnictwa dobrze to wróży telewizjom komercyjnym i niezależnym wydawnictwom. Na rynku tworzy się kolejna luka, którą można wypełnić.
&Krajowe usługi Poczty Polskiej zdrożały od 1 lutego 1999 średnio o 10 proc., zagraniczne - o 8 proc. Jest to coroczna podwyżka, którą Poczta wprowadza w związku ze wzrostem inflacji (ale piramidalne kłamstwo - Balcerowicz triumfalnie głosił spadek inflacji do poziomu 8,6 proc. - przyp tp) oraz kosztów własnych - powiedzial Jozef Klis z Biura Prasowego Poczty. Od dziś tyle samo bedziemy płacić za list miejscowy i zamiejscowy. Za list do 20 g zapłacimy 65 gr. O 5 gr więcej niż do tej pory będziemy płacili za listy polecone. W tym roku Poczta nie przewiduje następnych podwyżek.
& W Warszawie numer dostępowy TP S. A. jest. . . kompletnie niedostępny.
Coraz więcej osób informuje, że nawet kilkudziesięciokrotne próby łączenia się nie przynoszą rezultatu. Natomiast znakomite rezultaty osiągnie TP S. A. z podwyżek opłat za połączenia miejscowe. W tej sytuacji przymusowym wyjściem jest założenie konta u jednego z licznych dostawców Internetu, ale uwaga, u nich też ceny rosną.
& Telewizja kablowa Aster City nadal eksperymentuje z pomysłem udostępniania Internetu przez kabel telewizyjny. Informacji o możliwości podłączenia komputerów do sieci udzielają rejonowe (dzielnicowe) biura obsługi klienta. Zatrudnione tam "panienki" są słabo poinformowane i nie potrafią podać żadnych szczegółów. Wiedzą natomiast, że opłata abonamentowa wzrosła o 6,00 PLN do kwoty 34,00 PLN miesięcznie. /tp/
do góry

Prosto z Internetu - informacje podatkowe
Szukasz biura rachunkowego lub doradcy podatkowego ? Może potrzebujesz zweryfikować bilans albo wyprowadzić zaległości ? Napisz do finest@finest.com.pl albo zajrzyj na stronę http://finest.com.pl
Niedawno uruchomiono na stronie nowy dział: Pisma i Interpretacje Ministerstwa Finansów. Będą tam sukcesywnie umieszczane nowe pisma (po kilka tygodniowo). Poniżej przykłady:
Odsetki za zwłokę
Pismo Podsekretarza Stanu z dnia 13 stycznia 1998 r. RS-7250-48/OP/O/98/ZB
W związku z licznymi pytaniami związanymi z nową, przewidzianą w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926), formułą naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz dotyczącymi sposobu ustalania opłaty prolongacyjnej, Ministerstwo Finansów uprzejmie wyjaśnia: 1. Zgodnie z art. 56 § 1 ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego. Stopa ta wynosi obecnie 27% w stosunku rocznym. Wobec tak sformułowanej normy ustawowej stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych podana przez Ministra Finansów w obwieszczeniu opublikowanym w Monitorze Polskim 1987 r. Nr 86 poz. 874 musiała być również wyrażona w stosunku rocznym. Oznacza to, że od dnia 1 stycznia 1998 r. dla celów ustalenia odsetek za zwłokę nie można stosować stawki dziennej (ani 0,14%, ani 0,15% za każdy dzień zwłoki).
W celu zapewnienia jednolitego systemu naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz ustalania opłaty prolongacyjnej, Ministerstwo Finansów zaleca stosowanie następujących wzorów:
Odsetki za zwłokę:(Kz × L × 0,54) / 365 = On = Opz
Oznaczenie symboli i liczb:
Kz - kwota zaległości
L - liczba oznaczająca ilość dni zwłoki
0,54 - liczba odpowiadająca wysokości stopy odsetek za zwłokę (por. powołane obwieszczenie),
365 - liczba dni w roku
On - kwota naliczonych odsetek
Opz - kwota naliczonych odsetek po zaokrągleniu
Opłata prolongacyjna:(K × L × 0,54 × S) / 365 = OP = OPpz
Oznaczenie symboli i liczb:
K - kwota odroczonego lub rozłożonego na raty podatku bądĽ kwota rozłożonej na raty zaległości podatkowej
L - liczba oznaczająca ilość dni, na które odroczono termin płatności lub rozłożono na raty podatek bądĽ zaległość podatkową
0,54 - liczba odpowiadająca wysokości stopy odsetek za zwłokę
365 - liczba dni w roku
S - stawka opłaty prolongacyjnej
OP - kwota opłaty prolongacyjnej
OPpz - kwota opłaty prolongacyjnej po zaokrągleniu
do góry

Konfiguracja Windows 95 - menu kontekstowe
Szybkie otwieranie nie zarejestrowanych plików.
W wielu komputerach znaleźć można liczne pliki, które nie zostały jeszcze zarejestrowane,tzn. skojarzone z określoną aplikacją. Należą do nich m. in. takie pliki tekstowe, jak READ. ME, FILE_ID. DIZ czy CZYTAJ. TO. Jeśli zbiór tego typu zechcemy otworzyć podwójnym kliknięciem myszki, na ekranie pojawi się okno, z którego będziemy musieli wybrać aplikację do edycji pliku. Procedura ta jest uciążliwa i szczególnie zbyteczna, gdy nie mamy żadnej wątpliwości, który program ma służyć do otwarcia danego zbioru. Istnieje jednak prosty sposób na rozwiązanie tego problemu. Musimy mianowicie uruchomić "Eksploratora" i przejść do podkatalogu "SendTo",który znajdziemy w katalogu systemu Windows 95. Poprzez kliknięcie prawym klawiszem myszki w prawej części okna tworzymy w tym miejscu nowy skrót. Na ekranie pojawi się dodatkowe okno "Utwórz skrót", gdzie w polu "Wiersz poleceń" powinniśmy wpisać C:\WINDOWS\NOTEPAD. EXE. Po kliknięciu przycisków "Dalej" i "Zakończ" w opcji menu kontekstowego "Wyślij do" pojawi się od razu nowa pozycja "Notepad". Od tej chwili wszystkie nie zarejestrowane pliki tekstowe możemy już przesyłać do "Notepada", nie informując za każdym razem Windows 95, jakiej aplikacji ma używać do ich otwarcia. Takie samo rozwiązanie możemy również wykorzystać do otwierania zbiorów innych typów, np. plików graficznych. /kl/
do góry

Turystyka - Morskie Oko
Morskie Oko jest największym tatrzańskim jeziorem-zarówno po polskiej, jak i po słowackiej stronie. Trudno mówić o tym, czy jest najpiękniejszym polskim jeziorem w ogóle. . . . maleńkie w stosunku do wielkich jezior niżowych( Gopło na przykład jest 70 razy większe od Morskiego Oka !!!) ma przecież w sobie jakąś romantyczną poezję. Jest niemalże symbolem Tatr. W czasach, gdy Polski nie było na politycznych mapach świata, tu, nad brzegami Morskiego Oka, członkowie założonego w 1873 roku Towarzystwa Tatrzańskiego znajdowali skrawek wolnej Ojczyzny. Patrząc na szybujące górą orły, dopatrywali się w ich śmigłych skrzydłach "białych piór". W granicznym sporze pomiędzy Galicją a Węgrami, o tytuł do własności połowy Morskiego Oka, zapadł w 1902 roku sprawiedliwy wyrok sądu polubownego w Grazu, przyznający Galicji całe Morskie Oko. Radowano się też z tego powodu powszechnie, a znany aktor Ludwik Solski - zapamiętały miłośnik Morskiego Oka - ułożył do melodii "Mazurka Dąbrowskiego" taką oto okolicznościową zwrotkę: Jeszcze Polska nie zginęła, wiwat plemię lasze, słuszna sprawa górę wzięła, Morskie Oko nasze !!! Miało się w owe dni wrażenie, że nad tymi ciemnymi wodami tatrzańskimi Polska zmartwychwstała. . . . O Morskim Oku prawiły dziwy prastare legendy, opowiadane przez pasterzy góralskich, kłusowników, poszukiwaczy leczniczych ziół i legendarnych skarbów. Mówiono, że jezioro jest "okiem morza", które aż tu, w Tatry, zagląda, . . że w wodzie pływają ryby z baranimi głowami, to znów szczątki zatopionych w Adriatyku czy Bałtyku okrętów. Według innych legend, jakiś "pan Morski" łzami żalu po utracie ukochanej córki wypełnił skalną misę jeziora. Niektórzy z opowiadających słyszeli pono podziemne dzwony z zapadłego w skały kościoła na stokach Żabiego. Prawiono dziwy o "królu wężów", który tu właśnie, w masywie Mięguszowieckich Wierchów, ma swe mieszkanie, a w gorące dni letnie wypełza na skały i grzeje się na słońcu. Na głowie ma złotą koronę, a w niej cudownie lśniący brylant. Bajecznego węża najlepiej było z dala oglądać, jak okręcał splotami wierchy. Charakterystyczną sylwetę ostrej skały, sterczącej wysoko nad brzegiem jeziora, nazwano już bardzo dawno temu "Mnichem", wiążąc nazwę z podaniem o grzesznym zakonniku, który skamieniał, podobnie jak "dwunastu Apostołów" na stokach Żabiego. Legendy powstawały, łączyły się, ale nie ginęły. Opowiadano je dzieciom, pisano o nich romantyczne poematy, malowano na obrazach - zawsze stanowiły cząstkę tego tatrzańskiego zakątka. Z ustaleniem nazwy jeziora były duże kłopoty, gdyż miewało ono różne miana - więc "Rybie Jezioro" (chyba ze względu na obfitość pstrągów), "Biały Staw", to znów "Staw Polski", natomiast czas jakiś temu "Morskim Okiem" zwano dzisiejszy Czarny Staw. W początkach minionego stulecia turystyka jeszcze się nie rozwinęła, ale odwiedzano już brzegi Morskiego Oka bardzo często. Co najmniej dwieście lat temu zjawili się tam wspomniani poszukiwacze ziół i skarbów. Po nich nadeszli romantyczni poszukiwacze przygód (tacy jak Helena i Rafał z "Popiołów" Żeromskiego), poeci, malarze i miłośnicy pierwotnej przyrody. Zjawiali się oczywiście i uczeni, którzy pragnęli zgłębić dno Morskiego Oka i leżącego powyżej Czarnego Stawu. Wszystkich bez wyjątku urzekała piękność otoczenia. Niejeden obraz o tematyce tatrzańskiej zdobi dziś różne galerie i muzea. Poeci romantyczni i ich impresjonistyczni następcy poświęcili Morskiemu Oku wiele poematów. Polscy prozaicy zostawili opisy jeziora już to w relacjach opisowo-turystycznych (pięknym językiem odznaczają się zwłaszcza "przewodnikowe" teksty Mieczysława Świerza), już to w utworach beletrystycznych - między nimi najsłynniejszy - "Na przełęczy" Stanisława Witkiewicza, będący w części relacją ze słynnej wędrówki poprzez Tatry, a zwłaszcza karkołomnego zejścia z Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem. Szkice te, opublikowane w całości po raz pierwszy w 1891 roku, stały się natychmiast objawieniem nowego sposobu pisania o Tatrach i góralszczyźnie. Dość wspomnień poświęconych artystom. Zwróćmy uwagę na badania naukowe, które tu przeprowadzano. Najpierw przejrzano wodne głębiny. Stanisław Staszic badał głębokość Czarnego Stawu, Morskie Oko sondowali: Zejszner, Dziewulski, Sawicki i inni. W 1955 roku nurkowie zeszli na głębokość 27 metrów i zbadali muł denny. Zajmowano się temperaturą wód jeziornych, ich składem chemicznym itp. . . Przyrodnicy odkryli drobnoustroje zwierzęce i roślinne. Badania takie prowadzone są do dziś, choć teraz bardziej pod kątem ekologii i skutków, czy wpływu, "najazdu" ludzi na ten teren. Tatry na swym północnym skłonie wydrążone są systemem olbrzymich, przestronnych dolin. Jedną z nich jest piękna Dolina Białki. W małej tylko części należy ona do Polski. Jej szerokim dnem płynie potok Biała Woda, w dolnej części zwany Białką. To graniczna rzeka Polski i Słowacji. Dolina Białki posiada trzy walne rozgałęzienia, których dnem płyną rwące, pełne wodospadów potoki. Jednym z nich jest Rybi Potok, wypływający z Morskiego Oka. Jego dolina liczy zaledwie 6 km długości - od szczytów Rysów po ujście potoku do Białej Wody. W górnych partiach doliny wyróżnić można kilka obszernych "kotłów": Czarnostawiański, zupełnie odosobniony Mięguszowiecki (zwany przez górali "Bańdziochem") i piętrami opadającą Dolinkę za Mnichem. Dnem każdego płynie potok - w Dolince za Mnichem raz po raz znikający w obfitych piargach granitowych. Okresowo na środkowym piętrze tej malowniczej, zupełnie bezleśnej dolinki, tworzą się płytkie stawki. Pod urwiskami Mnicha, który z bliska traci majestatyczność swej smukłej sylwetki, rozmieściły się , interesujące dla naukowców, rozlewiska. Bardzo wysoko, tuż pod ponurą basztą Zadniego Mnicha, usadowił się, przeważnie pokryty lodem i śniegiem, najwyższy stawek doliny. Rzadko który z tatrzańskich zakątków może dorównać malowniczości a także i swoistej grozie tych ustroni. Trzy znaczniejsze wodospady, nie licząc mniejszych, głośno hałasują w okolicy Morskiego Oka. Najmniej znanym, co tym dziwniejsze, bowiem huczy w odległości 50 metrów od tłumnie odwiedzanego Czarnego Stawu, jest wodospad wypływający z tegoż jeziora. Bardzo charakterystyczny wodospad "skośny", podwójnie załamany, szumi w głębokim wądole, wydobywając się spod progu Dolinki za Mnichem. I jest jeszcze zupełnie ukryta siklawa "pyłowa", której wody, obfitsze o topniejące śniegi, szerokim łukiem powietrznym spadają po stromej skale za Kazalnicą nad Czarnym Stawem. Cała Dolina Rybiego Potoku wydrążona jest w skałach krystalicznych, czyli w granicie. Szczyty otaczające Morskie Oko i Czarny staw wznoszą się bardzo wysoko ponad poziom wód jeziornych. Stąd więc charakterystyczne zacienienie Morskiego Oka i jego niepowtarzalna barwa. Jedynie ku północy dolina jest szeroko otwarta i daje większy dostęp światłu słonecznemu. Ściany wszystkich szczytów są bardzo strome, poorane w żleby, pogmatwane rzeźbą potężnych filarów i żeber. Linie grzbietową stanowi przeważnie ostry grzebień, po którym trzeba się nieraz "na siedząco" - jak na "Żabim Koniu" - posuwać, mając głębokie przepaści z obu stron pod sobą. Przełęcze są bardzo wysokie i ostro pocięte, dla przeciętnego turysty trudno dostępne. Wyjątek stanowią trzy: "tranzytowa" do Doliny Pięciu Stawów Polskich (tzw: Szpiglasowa) i dwie "dograniczne". Pierwsza to Wrota Chałubinskiego, którymi prowadzi, nieco dziś zaniedbana, dawniej często uczęszczana, perć ku Ciemnosmreczyńskim Stawom, druga to wspomniana Mięguszowiecka Przełęcz pod Chłopkiem. Dojście do jej siodła jest obecnie doskonale zabezpieczone łańcuchami i klamrami w "śtyrbnych" miejscach. Dobrze oznakowana trasa nie pozwala zabłądzić turyście. Ta perć jest widokowo wspaniała i efektowna. Nawet w najgorętsze lato znajdzie się dla ochłody, pod ścianami Mięguszowieckiego Szczytu Pośredniego, spory płat śniegu. Granit tatrzański nie tworzy fałdów i warstw w powszechnie przyjętym znaczeniu, jak skały osadowe, ale łupie się w charakterystyczny "cios" o dużych rozmiarach. Granit, złożony z trzech zasadniczych minerałów: skalenia, łyszczka i kwarcu, jest skałą bardzo odporną na wietrzenie. Jedynie tam, gdzie następuje rozkład tych minerałów, granit staje się miękki i nieomal grząski. Sławna "galeryjka" pod Mięguszowieckim Wierchem nad Czarnym jest właśnie taką strefą rozkładającego się granitu.
Dodatkowa emocja w drodze na Chłopka. !!! Kiedyś, przed tysiącami lat, pra-Tatry wypełnione były lodową masą. W miarę narastania lodowców spływały one w dół ku czterem przedpolom tatrzańskim: na Podhale, Orawę, Spisz i Liptów. Dzięki temu modelowały one do pewnego stopnia tatrzańskie dno dolinne, czyniąc je głębszym o bardziej stromych stokach. Ślady działalności lodowców pozostały do dziś w postaci charakterystycznych "wygładzeń" oraz w kształcie Doliny Rybiego Potoku, która w poprzecznym przekroju przypomina olbrzymią literę "U". Gdy lodowce poczęły topnieć pod wpływem wzrastającej temperatury, powstał w poprzek doliny zwał głazów, zamykający ją- tzw. "rygiel". Morenami polodowcowymi są również zwały głazów, znajdujące się na dnie i po bokach doliny. Za "ryglami" chowają się liczne tatrzańskie jeziora, a przekroje głazowisk moren bocznych doskonale widać w urwiskach nad drogą wiodącą do Morskiego Oka. Niestety, jezioru zagraża powolne "konanie", bowiem potężne stoki piargowe, które sypią się z Mięguszowieckich Wierchów, nieustannie "wydymają" linie jeziora i czynią je płytszym. Na szczęście proces ten jest bardzo powolny i przyszłe pokolenia jeszcze długo będą cieszyć się tym "cudem natury".
Morskie Oko leży na wysokości 1393 metrów nad poziomem morza, Czarny Staw - 1580 metrów. Powierzchnia pierwszego liczy prawie 34 hektary, drugiego - ponad 20 hektarów. W swej podłużnej osi Morskie Oko ma 842 metry, a Czarny Staw jest niemal okrągły, o przeciętnej średnicy 500 metrów. Największa głębokość Morskiego Oka wynosi 50,8 metrów. Czarny Staw osiąga głębię 76,4 metrów. Obliczono również pojemność obu jezior: Morskie Oko ma około 10 milionów metrów sześciennych wody, zaś Czarny Staw ponad 7 milionów. Długość linii brzegowej obu jezior wynosi: Morskiego Oka - 2613 metrów, Czarnego Stawu - 1704 metry.
W wodzie Morskiego Oka żyją podziwiane i karmione przez turystów pstrągi. Znajdują się one pod ścisłą ochroną. Stanowią tak zwaną "formę głodową", co ustalił ichtiolog Edward Schechtel, gdyż brak im w wodach jeziora dostatecznej ilości pożywienia planktonowego. Często chwytają w pyszczek owady błonkoskrzydłe, a nawet motyle, rzucając się ku nim skokiem wprost z wody. Badania zoologiczne wykazały, że żyją tu drobne skorupiaki i malutkie małże.
Dość bogaty jest również świat glonów. Dolinę Rybiego Potoku porastają w dolnej części piękne, bardzo stare lasy smrekowe. Szczególnie uroczy jest las pod Żabiem- dziś ścisły rezerwat. Dostojne, wysokopienne smreki stoją w dużej gęstwinie, tworząc prawie wieczny mrok. Dołem porastają zarośla czarnej jagody i kępy wysokich paproci. Na gałęziach szarozielone zwoje i kłęby porostu, zwanego "brodaczką". Czasem wiatr zakołysze wierzchołkami lasu, a szum ten łącząc się z odległym łoskotem Rybiego potoku, wspomagany niekiedy "piorunem" odpadającego od skały głazu, tworzy razem przedziwną "muzykę gór". Z wysokich kotłów skalnych płyną w dół smugi zimnego powietrza, które nie pozwalają lasowi na objęcie całego pobrzeża Morskiego Oka. Na jego północnych brzegach rosną wprawdzie piękne smreki, lecz nie jest to las w ścisłym tego słowa znaczeniu. Stoją osobno, pomieszane z prześlicznymi limbami. Jest ich wiele na stokach Żabiego i Miedzianego. Każda ma inną koronę, inny kształt. Są niepowtarzalne i jedyne swoją urodą. Podlegają pieczołowitej ochronie, nie mogą obronić się tylko przed wrzaskliwymi orzechówkami, które z apetytem, mocnymi dziobami, wyjadają twarde limbowe orzeszki. Gęste łany kosodrzewiny porastają stoki nad Morskim Okiem. Wyschnięte, srebrzyste konary kosówki znaleźć można bardzo wysoko pod Cubryną, Owczą Przełęczą czy też pod Żabiem. Botanicy wymieniają około 50 gatunków roślin górskich i 170 wysokogórskich, charakterystycznych dla tego terenu. Wszystkich roślin naczyniowych występuje tu około 400 gatunków.
Bogaty jest również świat zwierzęcy. Niedźwiedzie nad samo Morskie Oko nie zachodzą, przynajmniej w czasie nasilenia ruchu turystycznego, jelenie i sarny zdołały się już zupełnie oswoić z hałasem i obecnością ludzi. Piękne te zwierzęta chadzają małymi stadkami; często można je widzieć wczesnym rankiem albo po zachodzie słońca, jednak raczej poniżej Morskiego Oka. Typowa mieszkanka wysokich gór - kozica - chroni się w zakamarkach skalnych, a pasie na porośniętych trawą półkach skalnych. Przeważnie spaceruje skacząc po stokach Miedzianego (ścisły rezerwat !) lub pod ciemnymi turniami Liptowskich Murów od strony Dolinki za Mnichem. W piargach potężnych stożków nasypowych, u południowego brzegu jeziora, można czasem znaleźć wiosną (gdy stopnieją śniegi) rożki kozicy, a nawet pogruchotane szkielety przygniecionych lawiną zwierząt. Coraz częściej daje się słyszeć donośne gwizdanie świstaków. Mieszkają one przeważnie w Dolince za Mnichem i tam swobodnie żerują na półkach porośniętych bujną trawą. Nikt już dziś ich nie tępi i nie ugania się za "świstaczym sadłem", które według górali było lekiem na wiele chorób. Między kamieniami przewijają się często łasiczki i kuny. Rysie i bardzo rzadkie żbiki także widywano w najbliższych okolicach Morskiego Oka. Orła spostrzec można tylko wyjątkowo, częściej słychać kwilenie kani, zaś na leśnych polankach pod Żabiem rozlega się wiosną tokowanie cietrzewi, głuszców i jarząbków. Na głazach wystających z Rybiego Potoku i pełnego kaskad wypływu z Czarnego Stawu uwijają się zwinne pliszki i pluszcze-korduski. W trawie żyją licznymi koloniami żaby, które wędrują nieraz bardzo wysoko pod skały. Zostały one uwiecznione w ludowych nazwach tatrzańskich (Żabi Koń,Żabie Stawy, Żabi Żleb). Tuż przy wypływie Rybiego Potoku z Morskiego Oka znaleźć można małą kałużę, pełną czarnych kijanek. To żabi rezerwuar na całą okolicę !
Pasterstwo tatrzańskie w obecnych czasach już zamiera. Tatry są bardzo ubogie w dobre pastwiska. Wypas owiec poczynił duże szkody w górskim drzewostanie. Skierowano więc olbrzymie kierdle góralskich owiec na bieszczadzkie połoniny. Nad brzegami jeziora pasano owce od stuleci. Jeszcze do niedawna po tatrzańskich halach wodzili owce bacowie. Od wielu dziesiątków lat stał zawsze na morenowym wale nad jeziorem jakiś "dach". Zapewne krył szałas pasterzy, później (od roku 1836) skromniutkie, turystyczne schronisko. Ponieważ jednak ruch zwiedzających stawał się coraz większy, trzeba było zbudować dobrą drogę jezdną (tzw. "cysarke") i porządne schronisko. To, które jeszcze dziś stoi, otwarte zostało w 1908 roku. Wygodne w swoim czasie, zbudowane w stylu podhalańskim, dziś już nie może nadążyć w obsłudze tłumów turystów. Teren otaczający Morskie Oko już od końca minionego stulecia był celem brawurowych wypraw taternickich. Oczywiście pierwszym etapem musiało być zdobycie wszystkich szczytów najprostszymi drogami, że nie wszystkie były najprostsze, o tym wiedzą ci ,którzy zapragnęli zdobyć Mięguszowiecki Wierch sławną a trudną do dostrzeżenia "drogą po głazach". Taterników nęciła również smukła piramidka Mnicha. O tym, że nie wolno lekceważyć Tatr dowiedzieli się, zbyt późno, ci których kości "spoczęły tam na zawsze". Dla zwykłych miłośników gór istnieje dokoła jeziora ścieżka, niemal spacerowa, którą można dojść w trzy kwadranse nad brzegi ponurego Czarnego Stawu. Można przejść do Doliny Pięciu Stawów Polskich dwiema rozmaitymi drogami, przez Opalone i Szpiglasową. Ukoronowaniem pobytu nad Morskim Okiem jest wyprawa na Rysy, najwyższy szczyt Polski, lub na witkiewiczowską Przełęcz pod Chłopkiem. Można zajrzeć na brzegi rezerwatu leśnego pod Żabiem, lub przejechać się łodzią po jeziorze. Można powędrować ku Starym Szałasiskom wyrębem, gdzie i żmije lubią czasem mignąć szybko spod stóp. Można jeszcze. . . . . . . . otóż właśnie ! Jeżeli mamy trochę doświadczenia w chodzeniu po górach i nie boimy się trudności, możemy pogardzić tłumnie uczęszczanymi drogami "masowej turystyki" i wybrać się na samotną, całodzienną wędrówkę ku Owczej Przełęczy, położonej na granicy. Postępując granią Żabiego Niżnego Szczytu będziemy spoglądać w głębinę Doliny Żabich Stawów Białczańskich, gdzie tylko kozice i świstaki "gazdują", widzieć ponad granicą Młynarza najwyższy szczyt Tatr - Gerlach, wyżłobiony Przełęczą Tetmajera. . . . Tam jest owa tetmajerowska "pustka i odludzie", tam są Tatry bodaj najbardziej romantyczne i wspaniałe. A nisko w dole drzemie toń Morskiego Oka. O Morskim Oku pisano dawno i wiele. Sławne dawniejsze i nowsze przewodniki Eljasza, Chmielewskiego, Świerza, Zwolińskiego i głównie taternickie Witolda Paryskiego, dodały wiele ważnych szczegółów. Choć dzisiaj szlaki tatrzańskie są rojne jak Marszałkowska w Warszawie, to jednak Drodzy Czytelnicy, sami jedźcie lub idźcie nad Morskie Oko i sami jego "skarby " odkrywajcie ! Przy pisaniu artykułu wykorzystano materiały zawarte w książce Jerzego Młodziejewskiego pod tytułem "Morskie Oko" wydanej nakładem Wydawnictwa Sportu i Turystyki.
do góry

Opady śnieżne - okolice Zatoki Puckiej cz.3
Naukowcy mają swoje metody badania opadów śniegu i występowania pokrywy śnieżnej w różnych rejonach naszego kraju. Oto przykład opublikowanych efektów ich prac, być może przydatne będą te informacje dla mieszkańców regionu i innych zainteresowanych. Mimo zawiłych sformułowań można to zrozumieć przy odrobinie uwagi. A więc, kiedy jest śnieg nad morzem ?
"W zatoce Puckiej liczba dni z pokrywą śnieżną wynosi od 50 do 85. Opady w postaci śniegu są w rejonie zatoki i jej zlewiska obserwowane w okresie od pażdziernika do maja, z narastającą częstotliwością występowania do stycznia (więcej niż 10 dni w miesiącu). Od tego miesiąca statystyczna częstość systematycznie się obniża do mniej niż 10 dni w lutym, mniej niż 8 w marcu i około 2 dni w kwietniu. W pewnej proporcji do dni z opadami śniegu obserwuje się dni z pokrywą śnieżną, z tym że pokrywa pojawia się później (niekiedy w listopadzie), a jej trwałość w tym czasie jest mniejsza od liczby dni z opadami śniegu. Obie te wartości wyrównują się dopiero w grudniu. W styczniu trwałość pokrywy jest większa od liczby dni z opadami śniegu, podobnie w lutym, a w marcu znów następuje wyrównanie, natomiast w kwietniu, podobnie jak na jesieni, liczba dni z opadami śniegu przeważa nad dniami z pokrywą. Z uwagi na znaczne zasoby cieplne morza trwała pokrywa śnieżna nad brzegami i ewentualnie na zamarzniętej jego powierzchni, może wystąpić dopiero po długotrwałym, silnym mieszaniu i wychłodzeniu wody. Najwcześniej pokrywa śnieżna pojawia się w południowej części zlewiska zatoki Puckiej (średnio 25-30 listopada), w rejonie pojeziernym. W centralnej części zlewiska pomiędzy 30 listopada a 5 grudnia, i po 5 grudnia w części nabrzeżnej i półwyspie Helskim.
Daty zaniku pokrywy śnieżnej układają się odwrotnie. Najwcześniej zanika na półwyspie i w północnej części zlewiska (do 20 marca), potem w centrum zlewiska (20-25 marca) i najpóźniej (25-30 marca) w części pojeziernej.
Pokrywa śnieżna nad zatoką Pucką zalega średnio przez 50 do 60 dni w środkowej części zlewiska, 70 do 80 dni w południowo-wschodniej części dorzecza Redy i Zagórskiej Strugi oraz 80 do 90 dni w pojeziernych fragmentach zlewni Gościny i Bolszewki (patrz Atlas hydrologiczny Polski, 1986).
Średnie maksymalne grubości pokrywy śnieżnej osiągają od 6 cm na półwyspie Helskim do 12 cm w części pojeziernej zlewiska (w grudniu), 20-30 cm w styczniu na pojezierzu, a połowę mniej na półwyspie, zaś w lutym i marcu pokrywa śnieżna jest o 5-10 cm cieńsza, w porównaniu do stycznia."
Źródło: Zatoka Pucka, Jerzy Cyberski, Kazimierz Szefler, rozdz. 3, Klimat Zatoki i jej zlewiska, 3.6 Opady atmosferyczne i burze, str. 26; praca zbiorowa pod redakcją Krzysztofa Korzeniewskiego, wyd. 1, Instytut Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1993.
do góry

Kuchnia - makrobiotyka
** 1
MAKROBIOTYKA
Słowo "makrobiotyka" (od greckiego "makros" - "duży" lub "długi", oraz "bios", oznaczającego "życie") zostało po raz pierwszy użyte w Odniesieniu do żywienia w późnych latach 50-tych przez japońskiego uczonego George'a Ohsawę. Użył on tego terminu do opisania swojej filozofii naturalnego żywienia i diety, opartej na tradycyjnych zasadach taoistycznych jin i jang. Istnieje wiele charakterystyk zasad jin/jang. Makrobiotyka stosuje je w odniesieniu do wyboru i przygotowywania żywności, dążąc do osiągnięcia równowagi i harmonii w życiu.
** 2
WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ŻYWIENIA
W formie uproszczonej, makrobiotyka klasyfikuje żywność według kontinuum jin/jang. Po stronie skrajnego jin znajdować się będą więc owoce, cukier i alkohol, natomiast po stronie skrajnego jang sól i czerwone mięso wraz ze zbożami, ziarnami i większością warzyw. Ludzie stosujący makrobiotykę wierzą, że fizyczna, mentalna i emocjonalna równowaga może zostać osiągnięta poprzez stosowanie przede wszystkim żywności znajdującej się pośrodku tej skali. W kuchni makrobiotycznej żywność jest prawie zawsze gotowana, nie ma w niej cukru, nie zaleca się produktów mlecznych, natomiast powszechnie spożywane są specjalne makrobiotyczne składniki (np. wodorosty, żywność sfermentowana, jak również produkty oparte na soi). Mięso i świeże owoce, jako te znajdujące się po skrajnej stronie kontinuum, są spożywane rzadko. W małych ilościach można jeść również ryby.
** 3
STANDARDOWA DIETA MAKROBIOTYCZNA
Standardowa dieta makrobiotyczna składa się z:
- Pełnych ziaren zbóż (50%-60% całkowitej ilości dziennego wyżywienia) oraz nasion (5%-10%) jako podstawowego źródła białek.
- Warzywa (25%-30%), przede wszystkim korzenie, warzywa liściaste, dynie i kapusty oraz owoce (5%) w sezonie.
- Warzywa morskie (2%-4%), orzechy i nasiona.
- Produkty zawierające białka soi, takie jak tofu i tempeh.
- Przyprawy, głównie bogate w sól: gomashio (nasiona sezamu i sól morska), umeboshi (śliwki zalane solanką), tekka (przetwór z korzeni warzyw upieczonych wraz z miso), sos sojowy, miso, sól morska, jak również nieoczyszczony sezam i olej zbożowy.
- Sporadycznie ryby i jajka.
- Prażona japońska herbata twig (bancha i kukicha).
** 4
JIN I JANG
Podstawowym elementem filozofii makrobiotycznej są chińskie kosmologiczne terminy "jin" i "jang". Jin i jang można rozumieć jako dwie przeciwne siły w przyrodzie, jin reprezentuje zimną i ciemną jej część a jang ciepłą i jasną. W makrobiotyce żywność klasyfikuje się według odpowiednich poziomów jin (ekspansywność) i jang (skupienie). Zdrowe odżywianie oznacza dążenie do osiągnięcia równowagi pomiędzy tymi dwiema przeciwnościami poprzez odpowiedni dobór żywności, sposobów przygotowywania żywności, przyprawiania oraz stylów gotowania.
** 5
PODSTAWOWE INFORMACJE
Dieta wegańska zaleca dietę pozbawioną wszelkich produktów zwierzęcych i ich pochodnych. Dlatego też wyłącza ona mięso, drób, ryby, jajka i produkty mleczne. Ludzie wybierający taką dietę są generalnie bardzo wrażliwi na prawa zwierząt; wielu z nich nie nosi wełnianych ubiorów, puchu czy też skóry, jak też nie wykorzystuje miodu.
** 6
STANDARDOWA DIETA WEGAŃSKA
Standardowa dieta wegańska składa się głównie z pełnych ziaren zbóż, warzyw, owoców, orzechów i warzyw strączkowych jedzonych zwykle na surowo, chociaż dania gotowane są dozwolone. Powszechne są świeże sałatki, kiełki, nasiona, orzechy, dżemy.
** 7
PRAWA ZWIERZĄT
Swoje uzasadnienie dieta wegańska znajduje w buddyjsko-hinduskiej zasadzie "ahismsa," oraz "niekrzywdzenia", szanującej świętość każdego życia i podkreślającej konieczność życia w ten sposób, aby nie powodować niepotrzebnych cierpień. Weganie odmawiają jedzenia jajek oraz przetworów mlecznych z powodu warunków panujących na fabryko-farmach, gdzie często są one wytwarzane. Sprzeciwiają się oni praktykom hodowania zwierząt jedynie po to, aby pozbawić je czegoś, co wyprodukowały. Weganie próbują więc unikać wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego.
** 8
OVO-WEGETARIANIE
Ovo-wegetarianie spożywają jajka jako źródło białek, ale nie spożywają produktów mlecznych. Wielu z nich postępuje w ten sposób, ponieważ ich organizm nie toleruje mleka lub jest na nie uczulony.
** 9
ŻRÓDŁA WAPNIA
Ponieważ owo-wegetarianie nie jedzą produktów mlecznych, narażeni są oni na ryzyko niedoboru wapnia. Można tego uniknąć spożywając duże ilości zielonych warzyw liściastych takich jak kapusta włoska, brokuły czy kapusta ogrodowa. Innymi doskonałymi źródłami wapnia są kalafior, szwajcarska boćwina, szpinak i rabarbar. Do bogatych źródeł wapnia zaliczają się także migdały, kapusta, marchewka, seler, daktyle, figi i maliny. Spróbuj wykorzystać podczas gotowania jeden z podanych produktów jako substytut dla produktów mlecznych:
- Mleko sojowe, margaryna sojowa lub jogurt sojowy (wszystkie do kupienia w sklepach ze zdrową żywnością)
- Mleczka orzechowe (zmieszaj migdały lub cashew z wodą i odcedź)
- Mleczka ryżowe (zmieszaj ugotowany ryż z wodą).
** 10
WITAMINA SŁOŃCA
Ponieważ witaminę D można pozyskać w wystarczającej ilości ze światła słonecznego lub mleka z dodatkiem witaminy D, bardzo ważne, żeby owo-wegetarianie odpowiednio dostosowywali swoją dietę, biorąc pod uwagę zagrożenia jakie mogą wyniknąć z nieprawidłowego odżywiania. Zwłaszcza dzieci, których kości ciągle rosną, są narażone na takie ryzyko. Chociaż korzystanie z kąpieli słonecznych (15 minut, dwa razy w tygodniu) jest głównym czynnikiem powodującym produkcję witaminy D, ovo-wegetarianie powinni konsultować się z lekarzem w sprawie możliwości dodatkowego zażywania witaminy D (chociaż niedobór witaminy D zdarza się dość rzadko - nawet, jeśli w naszej diecie są jej niewielkie ilości). Niewiele naturalnych produktów żywnościowych zawiera wystarczającą ilość tej witaminy zgodną z zalecanym jej spożyciem. Zazwyczaj przebywanie na słońcu zaspokaja zapotrzebowanie organizmu na witaminę D.
** 11
ŻELAZO
Ovo-wegetarianie są w pewnym stopniu narażeni na niedobór żelaza ponieważ absorpcja żelaza z jajek wynosi mniej niż 10%, w przeciwieństwie do absorpcji z mięsa, która wynosi 10%-30%. Dobrym źródłem żelaza są melasa, ciemnozielone warzywa liściaste, pełne ziarna zbóż, warzywa strączkowe, kiełki pszenicy, buraki, rodzynki, figi, suszone morele i uzupełnione żelazem zbożowe płatki śniadaniowe. Najłatwiej jest pozyskać żelazo z produktów żywnościowych ponieważ żelazo w postaci tabletek nie jest tak dobrze przyswajalne. Przyjmowanie żelaza w postaci tabletek powinno odbywać się po konstultacji z lekarzem. Kobiety ciężarne, niemowlęta karmione butelką, kobiety mające obfite krwawienia menstrualne, wegetarianie i ludzie chorzy na anemię potrzebują zwiększonych ilości żelaza. Dobrze zrównoważona i zróżnicowana dieta może zapewnić odpowiednią ilość żelaza.
** 12
LAKTO-WEGETARIANIE
Lakto-wegetarianie spożywają mleko ("lakto") i jego pochodne, ale nie jedzą jajek. Wielu z nich zdecydowało się nie jeść jajek, ponieważ traktują je jako nienarodzone kurczęta.
**13
ZRÓWNOWAŻONA DIETA
Lakto wegetarianie nie są specjalnie narażeni na ryzyko niedoboru cynku, witaminy B12, wapnia ryboflawiny i białek, ponieważ zarówno mleko, jak i zróżnicowana dieta złożona z warzyw, ziaren i owoców uzupełnia te potrzeby. Warzywa strączkowe oraz mleko, na przykład, są wspaniałym źródłem cynku. Regularne jedzenie mleka i sera zaspokaja zapotrzebowanie na witaminę B12 oraz ryboflawinę. Inne nie - zwierzęce źródła takie jak pełne ziarna zbóż i rośliny strączkowe, również dostarczają ryboflawinę i dlatego są zalecane. Jajka w przepisach, które je wykorzystują można zastąpić w następujący sposób:
1) rozgnieciony banan na 1 jajko (wspaniałe do wypieków)
2) Dwie łyżki stołowe skrobi kukurydzianej lub mączki ararutowej na 1 jajko
3) zamienniki jajek (do zdobycia w sklepach ze zdrową żywnością)
4) 225 g zmieszanego tofu na 1 jajko (zmieszaj tofu z płynnymi składnikami przepisu aż do uzyskania gładkiej masy i następnie dodaj suche składniki).
** 14
DOBRODZIEJSTWA WAPNIA
Lakto wegetarianie stosujący dobrze zrównoważonej diecie, nie cierpią na brak wapnia, ponieważ spożywają produkty mleczne, główne źródło wapnia. Kościec nie jest nieruchomym miejscem przechowywania wapnia, ściśle rzecz biorąc jest raczej dynamiczny. Nowe kryształy wapnia powstają w miejsce zużytych. Zjawisko to nosi nazwę "wymiany" i jego skala zmienia się znacząco wraz z wiekiem.
**15
NATURALNE ŹRÓDŁA ŻELAZA
Produkty mleczne mają bardzo niską zawartość żelaza, a wapno może także przeszkadzać w przyswajaniu żelaza. Bardzo ważne jest, aby lakto - wegetarianie spożywali bogate w żelazo produkty. Ciało wchłania od 2%-20% żelaza znajdującego się w pokarmach wegetariańskich.
Spożywanie w trakcie posiłku owoców lub warzyw bogatych w witaminę C znacznie zwiększa ilość absorbowanego żelaza. Innym sposobem zwiększenia absorpcji żelaza jest zredukowanie ilości wypijanej kawy i herbaty do posiłków, ponieważ kawa zmniejsza przyswajanie żelaza o 39%, a herbata aż o 64%. Dodanie mleka do kawy jeszcze bardziej zmniejsza możliwości przyswajania żelaza. Najlepszą drogą przyswajania żelaza jest zastąpienie kawy szklanką świeżego soku pomarańczowego lub cytrynowego oraz jedzenie bogatych w żelazo zbożowych płatków śniadaniowych. Jeżeli musisz pić kawę, pij ją przynajmniej godzinę przed posiłkiem, aby zabezpieczyć się przed jej szkodliwym wpływem na pochłanianie żelaza.
** 16
LAKTO-OWO WEGETARIANIZM
Lakto-owo wegetarianizm wyklucza spożywanie mięsa. Pozwala jednak na spożywanie produktów odzwierzęcych nie otrzymywanych z uboju (np. mleko, jajka, miód). Do tej grupy zalicza się większość wegetarian. Wielu lakto-owo wegatarian kładzie nacisk na wykorzystywanie naturalnych pokarmów i produktów organicznych.
** 17
WAPNO
Lakto-owo wegetarianie nie są specjalnie narażeni na niedobory wapnia, ponieważ ich dieta zawiera mleko i przetwory mleczne - główne źródło wapnia. Poza mlekiem, sardynki, ostrygi i łosoś stanowią bardzo bogate źródła tego minerału. Należy pamiętać, że dieta, zawierająca dużo błonnika i tłusta, powstrzymuje przyswajanie wapnia. Ponieważ błonnik dietetyczny jest nierozpuszczalny, przechodzi przez przewód pokarmowy niestrawiony tak, jak i każda ilość wapnia, która się w nim znajduje. Kiedy nadmiar tłuszczów połączy się z wapnem powstaje nierozpuszczalna masa, która jest następnie wydalana. Należy więc starać się o stosowanie zróżnicowanej, niskotłuszczowej diety zawierającą maksymalną ilość wapnia.
** 18
BIAŁKA
Spożywając mleko, produkty nabiałowe i jajka, lakto-owo wegetarianie nie są narażeni na niedobór białek, pod warunkiem, że stosują zrównoważoną dietę. Jednak z powodu konieczności kontrolowania również ilości cholesterolu i tłuszczów w naszej diecie, należy wykorzystywać także inne źródła białek. Zboża, warzywa, rośliny strączkowe, orzechy i nasiona są bogatymi źródłami białek, a także zawierają wiele innych substancji odżywczych. Rośliny strączkowe, na przykład, zawierają w swoich korzeniach wytwarzające azot bakterie. Bakterie te wiążą azot w swojej strukturze, następnie zwiększają swoją strukturę białkową. Rośliny strączkowe zawierają do trzech razy więcej białek niż większość warzyw, a dodatkowo mają niską zawartość tłuszczów i wysoką zawartość włókien. Połączenie zboża i roślin strączkowych dostarcza kompletu białek.
** 19
SEMI-WEGETARIANIZM
Dieta semi-wegetariańska często opiera się na diecie lakto-owo wegetariańskiej połączonej z okazjonalnym spożywaniem mięsa lub ryb. Chociaż nie uważa się ich za prawdziwych wegetarian, typowy semi - wegetarianin będzie motywował wybór swojego sposobu odżywiania przytaczając te same zdrowotne, etyczne i ekologiczne powody, co wegetarianie. Jeżeli semi-wegetarianie jedzą mięso lub ryby to raczej w małych ilościach lub z niecodziennego powodu.
** 20
W KIERUNKU WEGETARIANIZMU
Wegetarianizm to coś więcej niż jedynie wyłączenie pokarmów zwierzęcych z czyjejś diety. To nie wystarczy, aby zapewnić zdrową dietę. Uzyskanie dobrze dobranej diety wegetariańskiej zależy od spożywania różnorodnych owoców, warzyw i zbóż nie udoskonalonych, nieprzetwarzanych chemicznie i jeśli to możliwe pozbawionych cukru. Im więcej wiesz i im lepiej znasz odżywcze składniki pożywienia, najlepsze sposoby zachowania tych substancji odżywczych oraz odpowiedniej równowagi w celu osiągnięcia maksymalnych wartości odżywczych z pokarmów pochodzenia roślinnego, tym łatwiejsze będzie przejście od diety zwierzęcej do roślinnej.
** 21
OBALANIE MITÓW
Fałsz: Kurczak ma niską zawartość tłuszczów.
Prawda: Większość części kurczaka jest dość bogata w tłuszcze. Z piersi kurczaka 19% kalorii pochodzi z tłuszczu. W udkach kurczaka 47% kalorii pochodzi z tłuszczu.
Fałsz: Tłuszcz zwierzęcy ma więcej kalorii niż tłuszcz roślinny.
Prawda: Befsztyk zawiera więcej tłuszczów nasyconych niż orzeszki ziemne, kukurydza czy olej rzepakowy. Jednak wszystkie te pokarmy zawierają 9 kalorii na gram tłuszczu lub na gram oleju.
** 22
POCHODZENIE SŁOWA WEGETARIANIZM
Termin "wegetarianizm" po raz pierwszy użyty został w 1847 roku na inauguracji Towarzystwa Wegetariańskiego Wielkiej Brytanii. Słowo "wegetariański" pochodzi od łacińskiego "vegetus", co oznacza "całość" lub "świeży i żywotny". Do tego momentu nie spożywający mięsa konsumenci określani byli jako "Pitagorejczycy" od starożytnego greckiego filozofa Pitagorasa, ścisłego wegetarianina. Pierwotnie termin ten odnosił się do diety zawierającej lub nie zawierającej jajka oraz produkty nabiałowe. Jednak, współcześnie, owo (jajko) i lakto (mleko) wegetarianie mają swoje odrębne wyjątkowe sposoby życia związane z odżywianiem.
Źródło: PC WORLD KOMPUTER 2/99; CD-ROM, PROGRAM KUCHNIA.
do góry

Tworzenie stron WWW
Nowy podręcznik dla amatorów,...a nawet profesjonalistów wydała oficyna OPTIMUS PASCAL Multimedia. Autorem jest David Siegel, o którym mówią, że jest dla projektowania stron WWW tym, czym Cezanne był dla malarstwa.
David Siegel mieszka w San Francisko, Kalifornia.
Książka "Tworzenie stron WWW" została uznana za najlepiej sprzedającą się książkę o Internecie w 1996 roku. Po dwóch latach jej tłumaczenie (wydanie 2) trafiło na polski rynek. Autor prowadzi własną stronę internetową http://www.killersites.com, z którą bezustannie eksperymentuje. Książka składa się z 3 części. Część I obejmuje elementy tworzenia witryn trzeciej generacji, od teorii i struktury do implementacji oraz narzędzi. Część II zawiera cztery przykłady projektowania i konstrukcji takich witryn, od prostych do zaawansowanych. Tę część kończy prezentacja wielu rozwiązań projektowych z róznych miejsc sieci, uzupełniona o nowe metody i ilustracje.Trzecią część rozpoczyna emocjonująca podróż po krainie arkuszy stylów, jej wzniesieniach, wilczych dołach i ryzykownych implementacjach przeglądarek. Omówione następnie strategie przejściowe mają pomóc projektantom podczas przechodzenia WWW od przeglądarek 3.0 do 4.0 i 5.0. Dyskusja zagadnień wykraczających poza znany obecnie HTML stanowi wizję projektowania prezentacji elektronicznych w przyszłości. Szukajcie tej pozycji w księgarniach, bo warto. /tp/
do góry

5 Program Ramowy Unii Europejskiej
Wkrótce rozpocznie się 5 Program Ramowy Badań, Rozwoju Technicznego i Wdrożeń Unii Europejskiej (5PR). 22 grudnia ub.r. Rada Ministrów UE przyjęła wszystkie dokumenty potrzebne do jego uruchomienia. Głównym celem 5 PR jest zaktywizowanie europejskiego środowiska naukowego i stymulacja kontaktów nauki z przemysłem (w tym tzw. transferu technologii). Każde przedsięwzięcie (projekt) realizowane w ramach programu musi kończyc się komercyjnym wdrożeniem jakiegoś produktu lub procedury. Budżet 5PR, zaplanowanego na lata 1998 (sic!) - 2002 wynosi 14,96 mld euro.
5 Program Ramowy obejmuje cztery programy tematyczne, trzy programy horyzontalne, program rozwoju energii atomowej EURATOM i tzw. akcje bezpośrednie. Największym programem tematycznym jest program przyjaznego społeczeństwa informacyjnego (User-Friendly Information Society), którego budżet wynosi 3,6 mld euro, czyli ok. 24% budżetu całego 5 Programu Ramowego.
Polskie jednostki naukowe i przedsiębiorstwa uczestniczyły już w poprzednim - 4 PR. Możliwości udziału w poszczególnych przedsięwzięciach były jednak ograniczone ze względu na uciążliwe procedury. Ponieważ Polska nie przystąpiła do 4PR krajowi partnerzy mogli być albo podzleceniobiorcami partnerów unijnych albo otrzymywać dofinansowanie ze środków PHARE.
Obecnie, w związku z planowanym przystąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej, Polska przystąpi do 5PR jako pełoprawny partner. Wiąże się to z opłaceniem składki członkowskiej, której redukcję KBN wynegocjował w Brukseli. Podstawowym problemem jest teraz takie upowszechnienie informacji o 5PR, by w dofinansowanych w jego ramach przedsięwzięciach wzięło udział jak najwięcej polskich naukowców i przemysłowców. W ten sposób pieniądze wydane na składkę powrócą do kraju i przyczynią się do wzrostu innowacyjności naszej gospodarki oraz do poprawy bezpośrdnich kontaktów międzynarodowych firm i jednostek naukowych.
Więcej informacji o 5PR można znaleźć na stronach WWW Komitetu Badań Naukowych:
http://www.kbn.gov.pl/VPR/index.html
W celu ułatwienia nawiązania kontaktów i przygotowania się do udziału 5PR Komitet Badań Naukowych zaprasza do składana wniosków o dofinansowanie prac przygotowawczych z funduszy programu PHARE SCI-TECH II. Ogłoszenia w tej sprawie ukazały się w Rzeczpospolitej z 15 stycznia br. oraz w Gazecie Wyborczej z 19 stycznia br. Ogłoszenie dostępne jest również pod adresem:
http://www.kbn.gov.pl/VPR/granty/zap_dof.html
Ważne jest, że wnioski mogą składać nie tylko jednostki naukowe, ale również przedsiębiorstwa, z tym, że zgodnie z polityką Unii Europejskiej preferowane są przedsiębiorstwa małe i średnie.
Termin składania wniosków upływa 15 lutego 1999 r. o godz. 12.00.
Liczę na upowszechnienie powyższej informacji i istotny udział firm sektora teleinformatycznego, jak również firm innych sektorów stosujących nowoczesne techniki do realizacji swoich codziennych zadań.
Z poważaniem, Borys Czerniejewski, Dyrektor Departamentu Systemów Informatycznych Komitetu Badań Naukowych.
do góry

Historia zegara na Zamku Królewskim w Warszawie
Zegar na Wieży Zygmuntowskiej Zamku Królewskiego wykonano w 1622 roku, tuż po jej zbudowaniu. Została też nazwana Wieżą Zegarową.
Zegar miał cztery miedziane tarcze ze złoconymi cyframi i wskazówkami oraz 2 dzwony odlane w Gdańsku przez Gerharda Bennincka. Twórcą mechanizmu był sprowadzony z Florencji Gerardo Priami. Są też źródła, które jako twórcę zegara wymieniają zegarmistrza warszawskiego Jana Suleja.
Wkrótce po zbudowaniu rozpoczęły się burzliwe dzieje zegara.
W czasie najazdu szwedzkiego w 1656 roku zegar wraz z wieżą uległ uszkodzeniu, a może i zniszczeniu. Wieżę odbudowano w roku 1667. Zdarzenie to opisano na pergaminie umieszczonym w szczycie wieży podczas jej odbudowy. Po przeszło stu latach tekst ten odnaleziono i opublikowano w "Gazecie Warszawskiej" z dnia 10 lipca 1784 roku.
/cytat/ ...tako ta Wieża pod czas oblężenia Warszawy od Szwedów w R.1656 kulami harmatnymi mocno nadwwerężona, wkrótce za gwałtownym wichru uderzeniem y złamaniem prętów żelaznych wierzchołek swój utraciła. Y taż Wieża za rozkazem a kosztem Króla Jana Kazimierza była naprawiona w R.1667 dnia 20 sierpnia. /koniec cytatu/.
W zapisie tym brak informacji o losach zegara. /tp/
Żródło: artykuł prof. Zdzisława Mrugalskiego - Zegar na wieży Zamku Królewskiego.
do góry

Usługi pomocy firmy MICROSOFT
Jeśli masz pytania dotyczące systemu Microsoft Windows 95, zapoznaj się najpierw z dokumentacją lub zajrzyj do Pomocy. Ostatnie aktualizacje oraz informacje techniczne możesz także znaleźć w dokumentach online dostarczanych wraz z systemem Windows (dodatkowe informacje na ten temat można znaleźć w pliku Readme.txt). Pliki te zawierają ogólne informacje, które stały się dostępne po opublikowaniu podręczników należących do pakietu oprogramowania. Jeśli nie możesz znaleźć odpowiedzi, skorzystaj z usług wymienionych dalej lub skontaktuj się z producentem systemu komputerowego. Producent sprzętu może także świadczyć elektroniczne usługi informacyjne, w szczególności dotyczące konkretnego sprzętu.
Standardowa pomoc techniczna
Standardową pomoc techniczną dla użytkowników tej kopii systemu Microsoft Windows 95 zapewnia producent sprzętu (OEM). Pomoc techniczna nie jest świadczona przez firmę Microsoft ani jej przedstawicielstwa. W sprawie pomocy technicznej należy się kontaktować z działem obsługi technicznej producenta komputera, pod numerami telefonów podanymi w dokumentacji komputera. Telefonując, należy być przy komputerze i mieć pod ręką odpowiednią dokumentację produktu. Należy przygotować się do udzielenia następujących informacji:
* Numer używanej wersji produktu firmy Microsoft
* Typ używanego sprzętu
* Dokładna treść komunikatów wyświetlanych na ekranie
* Opis wydarzeń i wykonanych czynności po wystąpieniu problemu
* Opis prób usunięcia problemu.
Usługi internetowe (węzły WWW i FTP)
Klienci tych usług ponad 850 000 razy w tygodniu korzystają z dostępu do odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania (Microsoft Frequently Asked Questions), biblioteki oprogramowania (Software Library) i bazy wiedzy (Knowledge Base) znajdujących się w naszych węzłach internetowych. Te zasoby są łatwe do przeszukiwania. Użytkownicy Internetu mają bezpłatny dostęp (mogą mieć zastosowanie opłaty za połączenie) do informacji znajdujących się w następujących miejscach:
* Polska strona WWW firmy Microsoft pod adresem: http://www.microsoft.com/poland/
* Główna strona WWW firmy Microsoft pod adresem: http://www.microsoft.com/
* Węzeł FTP pod adresem: ftp.microsoft.com
Usługa MSDL (Microsoft Download Service)
Usługa oferuje przykładowe programy, sterowniki urządzeń, poprawki, aktualizacje programów i pomoce programowe. Bezpośredni dostęp przez modem można uzyskać pod numerem w USA: (001-206) 936-67-35. Usługa jest dostępna przez 24 godziny na dobę, 365 dni w roku. Informacje o połączeniu: szybkość transmisji 1200, 2400, 9600 lub 14400 bps; bez parzystości; 8 bitów danych; 1 bit stop.
Usługi płatne Microsoft TechNet
Sieć Microsoft TechNet jest podstawowym źródłem szybkich i wyczerpujących odpowiedzi na pytania dotyczące technicznych aspektów systemów i produktów biurowych firmy Microsoft. Informacje dostępne w sieci TechNet obejmują wyczerpujące dane na takie tematy jak: rozwiązania typu klient-serwer, praca grupowa, platformy systemowe, bazy danych, aż do najnowszych informacji technicznych dotyczących aplikacji dla systemów operacyjnych Microsoft Windows i Macintosh. Użytkownik sieci TechNet otrzymuje:
* Dwanaście dysków CD-ROM zawierających bazę danych Microsoft Knowledge Base, pakiety zasobów systemów operacyjnych Microsoft, rozwiązania klientów, główne artykuły z konferencji Microsoft i wiele innych pożytecznych informacji.
* Dwanaście dodatkowych dysków CD-ROM (sterowniki i poprawki) zawierających bibliotekę Microsoft Software Library. Informacje na temat zawartości oraz sposobów zamawiania i zakupu Microsoft TechNet można uzyskać z następujących źródeł:
* Polska strona WWW firmy Microsoft pod adresem: http://www.microsoft.com/poland/
* Serwis informacyjny Microsoft w Warszawie pod numerem: (0-22) 628-69-24 Biblioteka MSDN (Microsoft Developer Network Library).
Wydawana na dyskach CD-ROM biblioteka MSDN jest obszernym źródłem informacji o programowaniu i narzędziach dla projektantów aplikacji w systemach operacyjnych Microsoft Windows, Windows 95 i Windows NT oraz dla zaawansowanych użytkowników produktów Microsoft. Członkowie z roczną subskrypcją MSDN są informowani na bieżąco, uzyskując regularnie informacje, biuletyny oraz inne materiały. Informacje na temat poziomów, zawartości oraz sposobów zamawiania i zakupu Microsoft Developer Network Library można uzyskać z następujących źródeł:
* Polska strona WWW firmy Microsoft pod adresem: http://www.microsoft.com/poland/
* Serwis informacyjny Microsoft w Warszawie pod numerem: (0-22) 628-69-24 Płatna pomoc techniczna.
Pomoc techniczna dla produktów z rodziny Microsoft BackOffice zorganizowana jest za pośrednictwem firm posiadających status Microsoft Authorized Support Center (w skrócie ASC). W Polsce autoryzację ASC posiada firma Digital Equipment Polska. Serwis oprogramowania Microsoft oferowany przez ASC jest płatny. Podstawowym rodzajem usług oferowanych przez Digital jest helpdesk, czyli serwis oprogramowania przez telefon: (0-22) 640-00-11. Digital oferuje również kontrakty serwisowe obejmujące:
* Wizyty u klientów
* Instalowanie, konfigurowanie i administrację systemów
* Konsultacje.
Produkty objęte pomocą techniczną w ramach ASC to: Microsoft Exchange Server; Microsoft Mail Server; Microsoft SMS Server ; Microsoft SNA Server ; Microsoft SNA Workstation; Microsoft SQL Server ;Microsoft SQL Workstation; Microsoft Windows NT Server; Microsoft Windows NT Workstation. Dodatkowe źródła informacji Aktualne informacje o produktach, nowościach i promocjach firmy Microsoft dostępnych w Polsce, jak również adresy naszych partnerów i dystrybutorów, można uzyskać z następujących źródeł:
* Polska strona WWW firmy Microsoft pod adresem: http://www.microsoft.com/poland/
* Serwis informacyjny Microsoft w Warszawie pod numerem: (0-22) 628-69-24. Telefoniczny serwis informacyjny Microsoft dostępny jest w godzinach od 9:00 do 17:00, od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem świąt. Serwis informacyjny nie udziela informacji technicznych.
Źródło: CD-ROM instalacyjny z Windows 95, plik support.txt.
Zdecydowałem się umieścić te informacje, bo wiem, że jeszcze przez wiele miesięcy Windows 95 będzie używany w szkołach, domach i małych biurach. /tp/
do góry

Czy wiecie, że. . . ?
OPTIMUS PASCAL Multimedia, wypuścił w serii NOWE HORYZONTY "Encyklopedię Nauki". Podajemy przykład tekstu z działu "Chemia":
We współczesnych pokazach ogni sztucznych używa się rozmaitych substancji. We wszystkich jednak przypadkach istota pokazu polega na przeprowadzaniu reakcji chemicznych. Większość ogni sztucznych powstaje przez zmieszanie prochu strzelniczego, który jest szybko zapalającą się substancją wybuchową, ze związkami barwiącymi płomień lub powodującymi różne efekty dźwiękowe. Związki strontu, na przykład, płoną czerwonym ogniem, a związki magnezu tworzą białe błyski.
Telewizja została udostępniona szerokiej publiczności w latach 1933 - 1936. Eksperymentalne programy najwcześniej nadawały takie państwa: USA, Wlk. Brytania, Niemcy, Francja i ZSRR.
Pierwszym krajem na świecie, który rozpoczął regularne nadawanie programów telewizyjnych w wysokim standardzie (405 - 441 linii i 25 obrazów na sekundę) była wielka Brytania. Nadawanie audycji rozpoczęto 2 listopada 1936 r.
W USA, w roku 1939 wyprodukowano prawie 3 tys. odbiorników telewizyjnych. W tym czasie podobne ilości produkowała też Wlk. Brytania.
Pod koniec XX wieku telewizja traci widzów na rzecz Internetu. Wielu Amerykanów woli buszować w sieci niż bezmyślnie gapić się w szklane okienko. Chyba nic dziwnego, jeśli zważyć jak głupie programy tam emitują, co możemy stwierdzić naocznie w programach naszych stacji TV.
Podobno w 2005 roku będzie już ponad 340 mln. użytkowników sieci. Tylko w USA do Internetu podłączonych będzie ponad 150 mln osób. Takie prognozy opracowała firma Computer Economics.
Tymczasem w Polsce ocenia się ostrożnie, że dostęp do światowej sieci ma 2% ludności na wsi i 10% ludności w miastach. Szacunki te są niepewne, należy traktować je ostrożnie.
W każdym razie telewizja w dzisiejszej postaci jest skazana na zagładę. Zostanie zastąpiona wcześniej czy później interaktywną telewizją sieciową.
Z trudem można znaleźć w miastach zakłady, które napełniałyby tuszem puste pojemniki do drukarek. W większości przypadów usłyszycie "nie zalecamy tego". To ciekawe, że tak dbają o jakość wydruków klienta. Sprawdziłem w Warszawie, w kilku punktach. Wszędzie personel ożywiał się gdy pytałem o możliwość zakupu oryginalnych pojemników z tuszem.
Powoli znikają też ze sprzedaży czytniki CD-ROM. Coraz więcej jest czytników DVD, które mają zastąpić te pierwsze. Atak na kieszenie klientów przybiera na sile.
W polskiej sieci istnieje wiele "pustych" stron. Ich właściciele zrozumieli, że wypada posiadać stronę WWW, zapłacili stosowny haracz NASK i uzyskali własny adres. Potem koledzy zrobili im byle co i "powiesili na serwerze". Od tego czasu już nikt się tymi stronami nie interesuje. Znam dwa przypadki w kręgu swych znajomych. Pierwszy jest taki...
Czołem jesteś na stronie Wydawnictwa...(tu skrót nazwy). Niestety na razie to wszystko. Od 01 Lutego 1998 r. odwiedziło naszą stronę 522 osób.
Natomiast drugi taki... Witamy w wirtualnej siedzibie firmy...(tu nazwa). Siedziba obecnie znajduje się w budowie Zapraszamy wkrótce do odwiedzenia naszej strony.
W tym drugim przypadku spisałem dane z wizytówki właściciela firmy (adres, telefon, faks) dodałem mały rysunek i już było znacznie lepiej.
do góry

W następnym wydaniu. . .
Kolejnego wydania należy spodziewać się około 15 lutego 1999 roku. Przewidujemy, że ukażą się następujące artykuły:
Prosto z Internetu - dalsze informacje o ciekawych stronach, które odwiedziliśmy.
Tworzenie stron WWW - kolejna porcja wskazówek dla projektantów internetowych stron.
Windows 95 - Edytor Rejestru (C:\Windows\regedit.exe) - co to jest;
. . . i jeszcze przynajmniej kilka artykułów.
do góry

Nareszcie jesteś już na końcu wydania elektronicznej gazetki. Jak zwykle dziękujemy za cierpliwość. Autorzy - Tomasz Pyć, Krzysztof Lipko i Karol Sobolewski dziękują Wam za uwagę.
do góry